Dövizli senet örneği (USD ve EUR bono)

Senet (bono) yabancı para üzerinden de düzenlenebilir; senette paranın cinsi (ABD Doları, Euro) açıkça yazılmalı ve borcun döviz olarak mı yoksa ödeme günündeki kur üzerinden Türk lirası olarak mı ödeneceği belirtilmelidir. Türk Borçlar Kanunu’na göre yabancı para borcu, aynen ödeme kaydı yoksa ödeme günündeki değeri üzerinden Türk lirasıyla ödenebilir; ayrıca Türkiye’de yerleşik kişiler arasında kira, iş, hizmet ve taşınmaz satışı gibi bazı sözleşmelerde bedelin döviz olarak belirlenmesi mevzuatla kısıtlanmıştır.

Güncelleme:

Döviz cinsinden verilen borçlarda veya yurt dışından gelen parayla yapılan işlemlerde taraflar, kur riskine karşı borcu döviz olarak yazmak ister. Senet düzenlenebilir; ancak senedin dayandığı işlem mevzuatta döviz kısıtı olan bir sözleşmeyse, bu durum sonradan tartışma yaratabilir.

Döviz senedi icra takibine konu olduğunda, alacak ve kur hesabı konusunda icra dairesi ve mahkeme uygulamasını bir hukukçuya teyit ettirmeniz önerilir.

Bu belge ne zaman kullanılır

  • Döviz olarak verilen bir borcun senede bağlanmasında.
  • Yurt dışında yaşayan kişiler arasındaki borç ilişkilerinde.
  • Döviz cinsinden ticari alacaklarda (mevzuatın izin verdiği hâllerde).
  • Kur riskine karşı alacaklının korunmak istediği durumlarda.

Belgede mutlaka olması gerekenler

  • Bono ibaresi ve bononun diğer zorunlu unsurları.
  • Döviz cinsi ve tutarı (rakam ve yazıyla).
  • Aynen ödeme kaydı veya Türk lirasıyla ödeme şekli.
  • Kurun hangi tarih ve kaynağa göre hesaplanacağı.
  • Vade ve ödeme yeri.
  • Düzenleyenin imzası.

Kopyalamaya hazır örnek

EMRE YAZILI SENET (BONO) – YABANCI PARA

Ödeme günü: [GG.AA.YYYY] – Tutar: [TUTAR] [ABD DOLARI / EURO]

Düzenleme yeri ve tarihi: [İL], [GG.AA.YYYY]

İşbu emre yazılı senedimin (bononun) karşılığında [GG.AA.YYYY] tarihinde Sayın [ALACAKLININ AD SOYADI] veya emrühavalesine yalnız [TUTARIN YAZIYLA] [ABD Doları / Euro] kayıtsız şartsız ödeyeceğim.

[Aynen ödeme: Bu tutar, aynen ve yalnızca ABD DOLARI / EURO olarak alacaklının IBAN numaralı döviz hesabına ödenecektir.] [veya: Bu tutar, ödeme günündeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden Türk lirası karşılığı olarak da ödenebilir.]

Bedeli nakden ahzolunmuştur. Ödeme yeri: [İL]. İhtilaf vukuunda [İL] mahkemeleri ve icra dairelerinin yetkisini kabul eylerim.

Düzenleyen (borçlu): [AD SOYAD], T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO], Adres: [ADRES]

DÜZENLEYEN (BORÇLU): [AD SOYAD] – İmza: ____________________
KEFİL (AVAL VEREN): [AD SOYAD] – İmza: ____________________

Yasal dayanak: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu md. 776 (bono); 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu md. 99 (yabancı para borcu); Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar (yerleşikler arası sözleşmelerde döviz kısıtları).

Adım adım nasıl doldurulur

  1. Senedin dayandığı işlemin döviz kısıtına tabi olup olmadığını kontrol edin.
  2. Döviz cinsini ve tutarı rakam ve yazıyla yazın.
  3. Aynen ödeme mi yoksa TL ile ödeme mi olacağını açıkça seçin.
  4. Kurun hangi kaynağa göre hesaplanacağını belirtin.
  5. Bononun diğer zorunlu unsurlarını eksiksiz doldurun.

Sonradan sorun çıkaran hatalar

  • Döviz cinsini belirtmeden “dolar” veya “5.000” yazmak.
  • Kira veya iş sözleşmesi gibi kısıtlı bir işlemin bedelini dövizli senede bağlamak.
  • Aynen ödeme kaydı konup konmadığını düşünmemek: ödeme şekli tartışılır.

Belgeyi tamamlamak için

Sık sorulan sorular

Dolar üzerinden senet geçerli mi?

Bono yabancı para üzerinden düzenlenebilir. Ancak senedin dayandığı işlem, Türkiye’de yerleşikler arasında döviz kullanımının kısıtlandığı bir sözleşmeyse (konut kirası, iş sözleşmesi gibi) bu durum ayrıca değerlendirilir.

Dövizli senet TL ile ödenebilir mi?

Senette aynen ödeme kaydı yoksa, yabancı para borcu ödeme günündeki değeri üzerinden Türk lirasıyla ödenebilir. Borçlu temerrüde düşerse alacaklı, kanundaki seçimlik haklara göre vade günündeki veya fiili ödeme günündeki kuru isteyebilir.

Dövizli senet icraya konabilir mi?

Evet. Takip talebinde döviz alacağı ve TL karşılığı gösterilir; kur farkı ve faiz hesabında hata yapmamak için bir hukukçudan destek almanız önerilir.

Bu sayfadaki örnekler yol gösterici metinlerdir, hukuki danışmanlık değildir. Süreler, tutarlar ve şartlar duruma göre değişir; yüksek tutarlı sözleşmelerde veya uyuşmazlık ihtimali olan durumlarda imzalamadan önce bir avukata danışın.