Rekabet yasağı sözleşmesi örneği (iş sözleşmesi ek protokolü)

Rekabet yasağı, işçinin iş sözleşmesi bittikten sonra işverenle rekabet etmemeyi üstlenmesidir; Türk Borçlar Kanunu’na göre yazılı yapılmalı, yer, zaman ve iş türü bakımından sınırlı olmalı ve özel durumlar dışında iki yılı aşmamalıdır. Yasak, ancak işçinin müşteri çevresi veya üretim sırları gibi bilgilere erişimi varsa geçerlidir; işveren sözleşmeyi haklı neden olmadan feshederse yasak sona erer.

Güncelleme:

Satış, yazılım, finans veya müşteri ilişkisi yoğun pozisyonlarda işverenler çalışanın ayrıldıktan sonra rakibe geçmesini veya aynı işi kurmasını sınırlamak ister. Ancak “Türkiye genelinde beş yıl boyunca hiçbir şirkette çalışamaz” gibi maddeler geçersizdir veya hâkim tarafından daraltılır.

Bu örnek, iş sözleşmesine ek protokol olarak imzalanmak üzere hazırlanmıştır ve gizlilik yükümlülüğünü de içerir.

Bu belge ne zaman kullanılır

  • Müşteri portföyüne veya ticari sırlara erişen çalışanlarla.
  • Satış temsilcisi, yazılım geliştirici, yönetici gibi pozisyonlarda.
  • İş sözleşmesine sonradan rekabet yasağı eklenirken.
  • Şirket ortağı olmayan üst düzey çalışanlarla.

Belgede mutlaka olması gerekenler

  • Yasağın gerekçesi: işçinin eriştiği bilgi türü.
  • Yasaklanan faaliyetin türü (rakip firmada benzer görev, benzer iş kurma).
  • Coğrafi sınır.
  • Süre (en çok iki yıl).
  • Cezai şart tutarı ve makul oranı.
  • Yasağın sona ereceği hâller.
  • Gizlilik yükümlülüğü.

Kopyalamaya hazır örnek

REKABET YASAĞI VE GİZLİLİK EK PROTOKOLÜ

İŞVEREN: [UNVAN], Adres: [ADRES]

İŞÇİ: [AD SOYAD], T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO]

Bu protokol, taraflar arasındaki [TARİH] tarihli iş sözleşmesinin ekidir.

Madde 1 – Gerekçe

İşçi, [GÖREV] olarak görevi gereği işverenin müşteri listelerine, fiyatlandırma politikalarına ve [ÜRÜN / YAZILIM / SÜREÇ] bilgilerine erişmektedir; bu bilgilerin rakip lehine kullanılması işverene önemli zarar verebilecek niteliktedir.

Madde 2 – Yasaklanan faaliyet

İşçi, iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren Madde 4’teki süre boyunca, [FAALİYET ALANI] alanında işverenle rekabet eden bir işletmede [satış / yazılım geliştirme / yönetim] görevinde çalışmayacak, bu alanda kendi adına işletme kurmayacak ve rakip işletmeye ortak olmayacaktır.

Madde 3 – Coğrafi sınır

Yasak yalnızca [İL / BÖLGE] sınırları içinde geçerlidir.

Madde 4 – Süre

Yasak, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren [SAYI] ay süreyle geçerlidir. Bu süre hiçbir hâlde iki yılı aşmaz.

Madde 5 – Müşteri ayartmama

İşçi aynı süre boyunca, son [12] ayda doğrudan hizmet verdiği işveren müşterilerine işveren aleyhine teklif yapmayacak ve işverenin çalışanlarını ayrılmaya yönlendirmeyecektir.

Madde 6 – Gizlilik

İşçi, işverenin ticari sırlarını ve gizli bilgilerini süresiz olarak gizli tutar, iş sözleşmesinin sona ermesinde bu bilgileri içeren tüm belge ve dosyaları iade eder veya siler.

Madde 7 – Cezai şart

İşçinin rekabet yasağını ihlali hâlinde işverene [TUTAR] TL cezai şart ödemesi kararlaştırılmıştır. İşverenin cezai şartı aşan zararını ispat ederek isteme hakkı saklıdır. Hâkim aşırı cezai şartı indirebilir.

Madde 8 – Sona erme

İşveren iş sözleşmesini haklı bir neden olmaksızın feshederse veya işçi sözleşmeyi işverene yüklenebilen haklı bir nedenle feshederse rekabet yasağı sona erer. İşverenin yasağın sürdürülmesinde gerçek bir yararı kalmadığında da yasak sona erer.

Protokol iki nüsha düzenlenmiş, işçi tarafından okunarak imzalanmıştır.

[İL], [GG.AA.YYYY]

İŞVEREN / YETKİLİ: [AD SOYAD] – Kaşe ve İmza: ____________________
İŞÇİ: [AD SOYAD] – İmza: ____________________

Yasal dayanak: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu md. 444–447 (rekabet yasağı).

Adım adım nasıl doldurulur

  1. İşçinin gerçekten hangi gizli bilgilere eriştiğini somut yazın.
  2. Yasağı yalnızca gerçekten rekabet oluşturan faaliyetle sınırlayın.
  3. Coğrafi alanı işverenin faaliyet gösterdiği bölgeyle sınırlayın.
  4. Süreyi iki yılı aşmayacak şekilde belirleyin.
  5. Cezai şartı işçinin ücretiyle orantılı ve makul tutun.

Sonradan sorun çıkaran hatalar

  • Tüm Türkiye’yi ve tüm sektörü kapsayan yasak: hâkim tarafından sınırlandırılır veya geçersiz sayılır.
  • İki yıldan uzun süre: özel durumlar dışında aşan kısım uygulanmaz.
  • Rekabet yasağını sözlü veya yazısız kararlaştırmak: yazılı şekil geçerlilik şartıdır.
  • Yıllık ücretin katları gibi aşırı cezai şart koymak: indirilir.

Belgeyi tamamlamak için

Sık sorulan sorular

Rekabet yasağı en fazla kaç yıl olabilir?

Türk Borçlar Kanunu’na göre rekabet yasağı özel durum ve koşullar dışında iki yılı aşamaz. Hâkim, aşırı bir yasağı süre ve kapsam bakımından sınırlayabilir.

İşten çıkarıldım, rekabet yasağı geçerli mi?

İşveren sözleşmeyi haklı bir neden olmadan feshettiyse rekabet yasağı sona erer. Siz işverene yüklenebilen haklı bir nedenle feshettiyseniz de yasak kalkar.

Rekabet yasağı için işçiye ödeme yapılmalı mı?

Türk hukukunda geçerlilik için karşılık ödenmesi şartı yoktur. Ancak bir karşılık ödenmesi, yasağın hakkaniyete uygunluğu değerlendirilirken işverenin lehine bir unsur olabilir.

Bu sayfadaki örnekler yol gösterici metinlerdir, hukuki danışmanlık değildir. Süreler, tutarlar ve şartlar duruma göre değişir; yüksek tutarlı sözleşmelerde veya uyuşmazlık ihtimali olan durumlarda imzalamadan önce bir avukata danışın.