Wzór umowy o zakazie konkurencji z pracownikiem

Umowa o zakazie konkurencji zabrania pracownikowi prowadzenia działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy i pracy dla konkurencji. Zakaz w trakcie zatrudnienia nie wymaga odszkodowania, ale zakaz po ustaniu stosunku pracy wolno zawrzeć tylko z pracownikiem mającym dostęp do szczególnie ważnych informacji i za odszkodowaniem nie niższym niż 25% wynagrodzenia otrzymanego przed ustaniem pracy przez okres odpowiadający czasowi zakazu. Obie umowy wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności.

Aktualizacja:

Pracodawcy często wpisują zakaz konkurencji do umowy o pracę jednym zdaniem, bez odszkodowania i bez zakresu. Taki zakaz po ustaniu pracy albo nie działa, albo zamienia się w spór sądowy.

Wzór zawiera obie części: zakaz w trakcie zatrudnienia i zakaz po jego ustaniu. Jeśli nie potrzebujesz tego drugiego, usuń § 4–7.

Kiedy potrzebny jest ten dokument

  • Zatrudniasz handlowca, programistę lub menedżera z dostępem do klientów, cen lub technologii.
  • Pracownik ma dostęp do tajemnicy przedsiębiorstwa, która po jego odejściu mogłaby trafić do konkurencji.
  • Chcesz, by pracownik przez określony czas po odejściu nie pracował dla konkurencji.

Co musi zawierać

  • Dokładny zakres zakazanej działalności (branża, rodzaj pracy, ewentualnie obszar).
  • Zakaz w trakcie zatrudnienia.
  • Czas trwania zakazu po ustaniu stosunku pracy.
  • Odszkodowanie — co najmniej 25% wynagrodzenia za okres zakazu — i sposób wypłaty.
  • Przesłanki wcześniejszego ustania zakazu.
  • Ewentualną karę umowną za naruszenie.

Wzór gotowy do skopiowania

UMOWA O ZAKAZIE KONKURENCJI

zawarta w dniu [DATA] w [MIEJSCOWOŚĆ] pomiędzy:

[NAZWA PRACODAWCY], z siedzibą w [ADRES], NIP [NIP], reprezentowanym przez [IMIĘ I NAZWISKO, FUNKCJA], zwanym dalej Pracodawcą,

a

[IMIĘ I NAZWISKO], PESEL [PESEL], zatrudnionym/-ną na stanowisku [STANOWISKO], zwanym/-ną dalej Pracownikiem.

§ 1. Zakres zakazu

Za działalność konkurencyjną strony uważają: prowadzenie działalności gospodarczej, zatrudnienie na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej, członkostwo w organach spółek i posiadanie w nich udziałów przekraczających [PROCENT]% — w podmiotach zajmujących się [OPIS BRANŻY I PRODUKTÓW] na terytorium [OBSZAR].

§ 2. Zakaz w czasie zatrudnienia

W czasie trwania stosunku pracy Pracownik nie będzie prowadził działalności konkurencyjnej ani świadczył pracy na rzecz podmiotów prowadzących taką działalność.

§ 3. Szczególnie ważne informacje

Pracownik oświadcza, że ma dostęp do szczególnie ważnych informacji, których ujawnienie mogłoby narazić Pracodawcę na szkodę, w szczególności: [LISTA, np. baza klientów i warunki handlowe, kalkulacje cenowe, kod źródłowy produktu].

§ 4. Zakaz po ustaniu zatrudnienia

Przez okres [LICZBA] miesięcy od dnia ustania stosunku pracy Pracownik nie będzie prowadził działalności konkurencyjnej w rozumieniu § 1.

§ 5. Odszkodowanie

Z tytułu zakazu, o którym mowa w § 4, Pracodawca wypłaci Pracownikowi odszkodowanie w wysokości [PROCENT, nie mniej niż 25]% wynagrodzenia otrzymanego przez Pracownika przed ustaniem stosunku pracy przez okres odpowiadający okresowi obowiązywania zakazu, płatne w miesięcznych ratach do [DZIEŃ] dnia każdego miesiąca, na rachunek wskazany przez Pracownika.

§ 6. Wcześniejsze ustanie zakazu

Zakaz, o którym mowa w § 4, przestaje obowiązywać przed upływem okresu z § 4 w razie ustania przyczyn uzasadniających zakaz albo niewywiązywania się Pracodawcy z obowiązku wypłaty odszkodowania.

§ 7. Kara umowna

W razie naruszenia zakazu z § 4 Pracownik zapłaci Pracodawcy karę umowną w wysokości [KWOTA] zł i zwróci otrzymane odszkodowanie za okres naruszenia.

§ 8. Postanowienia końcowe

Zmiany umowy wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności. W sprawach nieuregulowanych stosuje się przepisy Kodeksu pracy.

Umowę sporządzono w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym dla każdej ze stron.

[MIEJSCOWOŚĆ], dnia [DATA] r.

______________________________ Pracodawca
______________________________ Pracownik

Podstawa prawna: Kodeks pracy, art. 101¹ (zakaz w czasie zatrudnienia), art. 101² (zakaz po ustaniu stosunku pracy) i art. 101³ (forma pisemna).

Jak wypełnić, krok po kroku

  1. Opisz działalność konkurencyjną konkretnie — branżę i rodzaj pracy, a nie „jakąkolwiek działalność”.
  2. Wymień informacje, do których pracownik ma dostęp — to warunek zakazu po ustaniu pracy.
  3. Ustal czas zakazu i odszkodowanie nie niższe niż 25% wynagrodzenia.
  4. Podpiszcie umowę osobno albo jako załącznik do umowy o pracę.
  5. Po ustaniu zatrudnienia pilnuj comiesięcznych wypłat odszkodowania.

Błędy, które potem się mszczą

  • Zakaz po ustaniu pracy bez odszkodowania — pracownik i tak może domagać się odszkodowania, a sporów jest więcej.
  • Zbyt szeroki zakres („nie będzie pracował w branży IT w Polsce”) — trudny do obrony w sądzie.
  • Zaprzestanie wypłaty odszkodowania — zakaz przestaje wtedy obowiązywać.

Żeby dokończyć dokument

Najczęstsze pytania

Czy pracodawca może zwolnić pracownika z zakazu konkurencji?

Jednostronnie może to zrobić tylko w sytuacjach przewidzianych w umowie. Dlatego warto od razu wpisać prawo pracodawcy do rozwiązania umowy o zakazie konkurencji, np. z zachowaniem określonego terminu.

Czy odszkodowanie za zakaz konkurencji jest opodatkowane?

Tak, to przychód ze stosunku pracy, od którego pobiera się zaliczkę na podatek. Kwestie składek ZUS zależą od momentu zawarcia umowy i warto je potwierdzić w dziale kadr.

Czy zakaz konkurencji może trwać kilka lat?

Przepisy nie ustalają maksymalnego okresu. W praktyce zakazy trwają od kilku do kilkunastu miesięcy, bo dłuższy zakaz trudniej uzasadnić i jest droższy dla pracodawcy.

Wzory na tej stronie to teksty pomocnicze, a nie porada prawna. Terminy, kwoty i wymogi zależą od sytuacji; przy umowach na duże kwoty lub w sprawach spornych poproś prawnika o sprawdzenie treści przed podpisaniem.