Wzór umowy sprzedaży na raty z zastrzeżeniem własności

W umowie sprzedaży na raty kupujący otrzymuje rzecz od razu, a cenę płaci w ratach według harmonogramu. Sprzedający może zastrzec, że własność przejdzie na kupującego dopiero po zapłacie całej ceny (art. 589 k.c.) — przy rzeczy ruchomej zastrzeżenie musi być stwierdzone pismem, a wobec wierzycieli kupującego działa, gdy pismo ma datę pewną (art. 590 k.c.). Umowa powinna też przewidywać, co się dzieje przy zaległości w ratach: natychmiastową wymagalność reszty ceny albo prawo odstąpienia.

Aktualizacja:

Sprzedaż na raty między znajomymi jest wygodna, ale ryzykowna dla sprzedającego: bez zastrzeżenia własności kupujący może odsprzedać rzecz przed spłatą, a jego wierzyciele — ją zająć.

Wzór dotyczy transakcji między osobami prywatnymi. Przedsiębiorca sprzedający konsumentowi na raty podlega dodatkowo przepisom o kredycie konsumenckim.

Kiedy potrzebny jest ten dokument

  • Sprzedajesz sprzęt, maszynę lub meble znajomemu, który nie ma całej kwoty.
  • Kupujesz rzecz, płacąc w kilku ratach miesięcznych.
  • Chcesz zabezpieczyć się na wypadek, gdyby kupujący przestał płacić.

Co musi zawierać

  • Opis rzeczy i cena całkowita.
  • Harmonogram rat: kwoty i terminy.
  • Zastrzeżenie własności do zapłaty całej ceny.
  • Skutki zaległości: wymagalność reszty ceny, odsetki, odstąpienie.
  • Zakaz zbywania i obciążania rzeczy przed spłatą.
  • Kto ubezpiecza rzecz i ponosi ryzyko jej utraty.

Wzór gotowy do skopiowania

UMOWA SPRZEDAŻY NA RATY

zawarta w dniu [DATA] w [MIEJSCOWOŚĆ] pomiędzy:

[IMIĘ I NAZWISKO], [ADRES], PESEL [PESEL], dowód osobisty [SERIA I NUMER], zwanym/-ną dalej Sprzedającym,

a

[IMIĘ I NAZWISKO], [ADRES], PESEL [PESEL], dowód osobisty [SERIA I NUMER], zwanym/-ną dalej Kupującym.

§ 1. Przedmiot umowy

Sprzedający sprzedaje, a Kupujący kupuje [OPIS RZECZY: marka, model, numer seryjny, rok], stanowiący własność Sprzedającego i wolny od obciążeń.

§ 2. Cena

Cena wynosi [KWOTA] zł (słownie: [KWOTA SŁOWNIE] złotych) i jest płatna w [LICZBA] ratach: pierwsza rata w wysokości [KWOTA] zł w dniu podpisania umowy, a kolejne raty po [KWOTA] zł do [DZIEŃ] dnia każdego miesiąca, począwszy od [MIESIĄC ROK], na rachunek nr [NUMER RACHUNKU], zgodnie z harmonogramem stanowiącym załącznik.

§ 3. Wydanie

Sprzedający wydaje Kupującemu rzecz w dniu [DATA]. Od chwili wydania Kupujący ponosi ryzyko przypadkowej utraty lub uszkodzenia rzeczy i koszty jej utrzymania.

§ 4. Zastrzeżenie własności

Sprzedający zastrzega sobie własność rzeczy do czasu zapłaty całej ceny. Do tego czasu Kupujący nie może rzeczy zbyć, obciążyć, oddać do używania osobie trzeciej ani wywieźć za granicę bez pisemnej zgody Sprzedającego.

§ 5. Zaległość

W razie zwłoki w zapłacie co najmniej [dwóch] rat Sprzedający może, po bezskutecznym wezwaniu do zapłaty z terminem [14] dni, postawić całą pozostałą cenę w stan natychmiastowej wymagalności albo odstąpić od umowy i żądać zwrotu rzeczy. Za opóźnienie Sprzedającemu należą się odsetki ustawowe za opóźnienie.

§ 6. Odstąpienie

W razie odstąpienia od umowy Kupujący zwróci rzecz w terminie [7] dni, a Sprzedający zwróci zapłacone raty pomniejszone o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy w wysokości [KWOTA] zł miesięcznie i koszt naprawy uszkodzeń ponad normalne zużycie.

§ 7. Przejście własności

Po zapłacie całej ceny własność rzeczy przechodzi na Kupującego, co Sprzedający potwierdzi na piśmie na jego żądanie.

§ 8. Koszty i postanowienia końcowe

Podatek od czynności cywilnoprawnych i koszty umowy ponosi Kupujący. W sprawach nieuregulowanych stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o sprzedaży.

Umowę sporządzono w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym dla każdej ze stron.

Załącznik: harmonogram spłaty rat.

______________________________ Sprzedający
______________________________ Kupujący

Podstawa prawna: Kodeks cywilny, art. 535, art. 589–590 (zastrzeżenie własności), art. 481 (odsetki za opóźnienie), art. 491 i 494 (odstąpienie od umowy wzajemnej).

Jak wypełnić, krok po kroku

  1. Ustal cenę całkowitą i rozpisz raty w harmonogramie.
  2. Zostaw zastrzeżenie własności — to główne zabezpieczenie sprzedającego.
  3. Jeśli rzecz jest cenna, nadaj umowie datę pewną, np. przez poświadczenie daty u notariusza.
  4. Przyjmuj raty przelewem, żeby mieć dowód każdej wpłaty.
  5. Po spłacie potwierdź przejście własności na piśmie.

Błędy, które potem się mszczą

  • Brak zastrzeżenia własności — po wydaniu rzecz należy do kupującego i może zostać odsprzedana.
  • Raty płacone gotówką bez pokwitowań.
  • Brak zapisu o skutkach zaległości.

Żeby dokończyć dokument

Najczęstsze pytania

Od jakiej kwoty liczy się PCC przy sprzedaży na raty?

Od wartości rynkowej rzeczy, zwykle odpowiadającej całej cenie. Kupujący płaci 2% w ciągu 14 dni od zawarcia umowy, jeśli wartość przekracza 1000 zł.

Czy mogę odebrać rzecz, gdy kupujący przestał płacić?

Jeśli zastrzegłeś własność, po odstąpieniu od umowy możesz żądać zwrotu rzeczy. Samowolne zabranie rzeczy bez zgody kupującego nie jest jednak dopuszczalne — przy sporze decyduje sąd.

Czym jest data pewna?

To data, której nie da się podważyć, np. poświadczona przez notariusza albo wynikająca z urzędowego dokumentu. Przy zastrzeżeniu własności chroni sprzedającego przed wierzycielami kupującego.

Wzory na tej stronie to teksty pomocnicze, a nie porada prawna. Terminy, kwoty i wymogi zależą od sytuacji; przy umowach na duże kwoty lub w sprawach spornych poproś prawnika o sprawdzenie treści przed podpisaniem.