Wzór umowy użyczenia gruntu (działki)

Umowa użyczenia gruntu pozwala bezpłatnie korzystać z cudzej działki — pod ogród, uprawę, parking albo budowę. Przy budowie trzeba pamiętać, że budynek trwale związany z gruntem staje się częścią gruntu i należy do właściciela działki (art. 48 k.c.), a nie do tego, kto go postawił. Jeśli użyczenie ma służyć budowie, umowa musi wyraźnie zgadzać się na zabudowę (to podstawa oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane) i rozstrzygać rozliczenia na wypadek zakończenia użyczenia.

Aktualizacja:

Młode małżeństwa często budują dom na działce rodziców na podstawie użyczenia. To rozwiązanie szybkie, ale ryzykowne: dom prawnie należy do właściciela gruntu, a przy rozwodzie czy sporze rodzinnym pozostaje tylko roszczenie o rozliczenie nakładów. Bezpieczniej jest najpierw przenieść własność działki (darowizną u notariusza).

Przy gruncie rolnym umowa użyczenia bywa podstawą do wykazania, kto użytkuje grunt przy wnioskach o płatności.

Kiedy potrzebny jest ten dokument

  • Rodzice udostępniają dziecku część działki pod ogród lub budowę.
  • Sąsiad pozwala korzystać z działki pod uprawę lub parking.
  • Rolnik użycza grunt innemu rolnikowi bez czynszu.

Co musi zawierać

  • Działkę: numer ewidencyjny, obręb, powierzchnię, KW.
  • Cel używania: ogród, uprawa, parking, budowa.
  • Przy budowie — wyraźną zgodę na zabudowę i rozliczenie nakładów.
  • Podatek od nieruchomości lub rolny i kto go ponosi.
  • Czas trwania, wypowiedzenie i zwrot gruntu.

Wzór gotowy do skopiowania

UMOWA UŻYCZENIA NIERUCHOMOŚCI GRUNTOWEJ

zawarta w dniu [DATA] w [MIEJSCOWOŚĆ] pomiędzy:

[IMIĘ I NAZWISKO], [ADRES], PESEL [PESEL], zwanym/-ną dalej Użyczającym,

a

[IMIĘ I NAZWISKO], [ADRES], PESEL [PESEL], zwanym/-ną dalej Biorącym.

§ 1. Przedmiot użyczenia

Użyczający oświadcza, że jest właścicielem działki ewidencyjnej nr [NUMER] w obrębie [OBRĘB], gmina [GMINA], o powierzchni [POWIERZCHNIA] m², księga wieczysta nr [NUMER KW], i oddaje Biorącemu do bezpłatnego używania [całą działkę / jej część o powierzchni POWIERZCHNIA m², oznaczoną na załączonym szkicu].

§ 2. Cel

Grunt będzie używany w celu [prowadzenia ogrodu przydomowego / upraw rolnych / parkowania pojazdów / realizacji budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego zgodnie z projektem].

§ 3. Zgoda na zabudowę

[Jeśli dotyczy:] Użyczający wyraża zgodę na wykonanie przez Biorącego na użyczonym gruncie robót budowlanych polegających na [OPIS INWESTYCJI] i na złożenie przez Biorącego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Strony przyjmują do wiadomości, że budynek trwale związany z gruntem stanie się jego częścią składową i własnością Użyczającego.

§ 4. Rozliczenie nakładów

[Jeśli dotyczy:] W razie zakończenia użyczenia przed [DATA] z przyczyn niezależnych od Biorącego Użyczający [zwróci Biorącemu wartość nakładów według ich wartości z chwili zwrotu, ustalonej przez rzeczoznawcę / przeniesie na Biorącego własność części działki zabudowanej budynkiem w drodze umowy notarialnej].

§ 5. Koszty i podatki

Biorący ponosi zwykłe koszty utrzymania gruntu oraz [zwraca Użyczającemu równowartość podatku od nieruchomości / rolnego przypadającego na użyczoną część]. Biorący może składać wnioski o płatności do użytkowanego przez siebie gruntu, a Użyczający nie będzie ich składał do tej samej powierzchni.

§ 6. Czas trwania

Umowa zostaje zawarta na czas [określony do dnia DATA / nieoznaczony].

§ 7. Wypowiedzenie

Użyczający może wypowiedzieć umowę z zachowaniem [LICZBA]-miesięcznego okresu wypowiedzenia, a bez zachowania terminu, jeżeli Biorący używa gruntu niezgodnie z umową lub oddaje go innym osobom bez zgody.

§ 8. Zwrot

Po zakończeniu umowy Biorący zwróci grunt uporządkowany, a nakłady rozliczone zostaną zgodnie z § 4.

§ 9. Postanowienia końcowe

Zmiany umowy wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności. W sprawach nieuregulowanych stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o użyczeniu.

Umowę sporządzono w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym dla każdej ze stron.

Załącznik: szkic użyczonej części działki.

______________________________ Użyczający
______________________________ Biorący

Podstawa prawna: Kodeks cywilny, art. 48 i 191 (budynek jako część składowa gruntu), art. 710–719 (użyczenie); ustawa Prawo budowlane (prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane).

Jak wypełnić, krok po kroku

  1. Opisz działkę według ewidencji gruntów i dołącz szkic, jeśli użyczasz części.
  2. Wpisz cel i — przy budowie — wyraźną zgodę na zabudowę.
  3. Rozważ, czy zamiast użyczenia nie przenieść własności działki przed budową.
  4. Ustal rozliczenie nakładów i podatków.
  5. Przy dużej inwestycji zawrzyj umowę z datą pewną.

Błędy, które potem się mszczą

  • Budowa domu na działce rodziców bez uregulowania własności — dom należy do właściciela gruntu.
  • Brak zgody na cele budowlane — urząd nie przyjmie oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością.
  • Podwójne wnioski o płatności do tego samego gruntu.

Żeby dokończyć dokument

Najczęstsze pytania

Czy mogę zbudować dom na działce rodziców na podstawie użyczenia?

Formalnie tak — umowa użyczenia z zgodą na zabudowę pozwala uzyskać pozwolenie na budowę. Dom będzie jednak własnością właściciela działki. Bezpieczniej przed budową przenieść własność działki umową notarialną.

Czy użyczenie gruntu rolnego wpływa na dopłaty?

Płatności przysługują rolnikowi, który faktycznie użytkuje grunt. Umowa powinna jasno wskazywać, kto użytkuje daną powierzchnię, by uniknąć podwójnych wniosków.

Czy użyczenie działki trzeba zgłaszać w urzędzie?

Nie ma ogólnego obowiązku zgłoszenia. Podatnikiem podatku od nieruchomości lub rolnego zwykle pozostaje właściciel.

Wzory na tej stronie to teksty pomocnicze, a nie porada prawna. Terminy, kwoty i wymogi zależą od sytuacji; przy umowach na duże kwoty lub w sprawach spornych poproś prawnika o sprawdzenie treści przed podpisaniem.