Mimari proje hizmet sözleşmesi örneği

Mimari proje hizmet sözleşmesi, iş sahibinin bir arsa veya bina için mimardan ön proje, kesin proje, ruhsat projesi ve uygulama projesi hazırlamasını istediği, mimarın da bu aşamaları belirli sürelerde ve bedelle teslim etmeyi üstlendiği eser sözleşmesidir. Sözleşmede her aşamanın kapsamı, teslim süresi ve ücret payı, revizyon sayısı, iş sahibinin sağlayacağı belgeler ve projenin fikrî hakları yazılmalıdır; mimari projeler Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’na göre eserdir ve mali hakların devri ancak yazılı sözleşmeyle, devredilen haklar tek tek gösterilerek yapılabilir.

Güncelleme:

Ev, villa, apartman veya işyeri yaptıracak bir iş sahibinin mimarla ilişkisi ruhsat projesinden ibaret değildir: önce ihtiyaç programı ve ön proje, sonra kesin proje, belediyeden ruhsat alınması ve inşaatta kullanılacak uygulama projeleriyle detaylar gelir. Mimarlar Odası’nın hizmet şartnamesi bu aşamaları ve her birinin toplam ücret içindeki payını tanımlar; ruhsat başvurusunda da proje müellifi olarak mimarın oda sicil durum belgesi istenir. Anlaşmazlıklar genellikle iki noktada çıkar: onaydan sonra istenen değişikliklerin ücreti ve projenin başka bir arsada ya da başka bir müteahhit tarafından kullanılması.

Aşağıdaki örnek, aşamaları ve her aşamanın ücret payını ayrı ayrı yazan, iş sahibine aşama sonunda sözleşmeden çekilme hakkı tanıyan ve projenin telif haklarını açıkça düzenleyen bir mimari proje sözleşmesidir. Statik, mekanik ve elektrik projeleri kapsam dışında bırakılmış, mimarın bu projeleri koordine etmesi ayrı yazılmıştır. Bu dosyadaki genel hizmet sözleşmesi örneğinden farkı, metnin teslim, kabul ve ayıp hükümlerini bir eser sözleşmesi olarak mimarlık hizmetine göre yazmasıdır; inşaatın yürütülmesi ise şantiye şefi veya mesleki kontrollük sözleşmesiyle ayrıca düzenlenir.

Bu belge ne zaman kullanılır

  • Arsa üzerine ev, villa veya apartman yaptırmak için mimara proje sipariş ederken.
  • Mevcut binada tadilat, kat ilavesi veya yeniden kullanım projesi hazırlatırken.
  • Kat karşılığı verilen arsanın projesini iş sahibinin kendi mimarına yaptırmasında.
  • İç mimari ve uygulama projesinin ruhsat projesinden ayrı sipariş edilmesinde.

Belgede mutlaka olması gerekenler

  • İş sahibinin ve mimarın bilgileri; mimarın oda sicil ve büro tescil numarası.
  • Arsanın ada ve parsel numarası, imar durumu ve yapının niteliği.
  • Hizmet aşamaları: ön proje, kesin proje, ruhsat projesi ve takibi, uygulama projesi ve detaylar.
  • Her aşamanın teslim süresi ve iş sahibinin onay süresi.
  • Toplam ücret, aşamalara göre ödeme planı, KDV ve belge türü.
  • Revizyon hakkı ve onaydan sonraki değişikliklerin ücreti.
  • Fikrî haklar: kullanım kapsamı, müellif adı, değişiklik onayı.
  • Cayma, fesih ve uyuşmazlık.

Kopyalamaya hazır örnek

MİMARİ PROJE HİZMET SÖZLEŞMESİ

İŞ SAHİBİ: [AD SOYAD / UNVAN], T.C. Kimlik No / Vergi No: [NUMARA]

MİMAR: [AD SOYAD / BÜRO UNVANI], Mimarlar Odası Sicil No: [NUMARA], Büro Tescil No: [NUMARA]

ARSA: [İL] ili [İLÇE] ilçesi [MAHALLE] Mahallesi [ADA] ada [PARSEL] parsel; imar durumu: [EMSAL / KAT ADEDİ]

Madde 1 – Konu

Mimar, yukarıdaki arsaya yapılacak yaklaşık [METREKARE] m² inşaat alanlı [KONUT / VİLLA / İŞYERİ] binasının mimari projelerini aşağıdaki aşamalarla hazırlayıp teslim eder. Statik, mekanik ve elektrik projeleri kapsam dışıdır; mimar bunların mimari projeyle uyumunu koordine eder.

Madde 2 – Aşamalar ve süreler

1) Ön proje: vaziyet planı, kat planları ve görünüşler; [SAYI] gün. 2) Kesin proje: 1/100 ölçekli plan, kesit ve görünüşler; onaydan itibaren [SAYI] gün. 3) Ruhsat projesi ve belediye takibi. 4) Uygulama projesi: 1/50 ölçekli projeler ve detaylar; ruhsattan itibaren [SAYI] gün.

Madde 3 – Ücret ve ödeme

Toplam bedel [TUTAR] TL + KDV’dir (Yalnız [TUTARIN YAZIYLA] Türk Lirası); yüzde [ORAN]’ı imzada, yüzde [ORAN]’ı ön proje onayında, yüzde [ORAN]’ı kesin proje tesliminde, yüzde [ORAN]’ı ruhsatta ve kalanı uygulama projesi tesliminde, [serbest meslek makbuzu / fatura] karşılığında [IBAN] numaralı hesaba ödenir.

Madde 4 – Revizyon

Ön projede [2], kesin projede [1] tur revizyon bedele dâhildir. Onaylanmış bir aşamaya dönülmesini gerektiren değişiklikler, aşama bedelinin yüzde [ORAN]’ı karşılığında yapılır; imar mevzuatından kaynaklanan zorunlu değişiklikler ücretsizdir.

Madde 5 – İş sahibinin yükümlülükleri

İş sahibi; tapu, imar durumu belgesi, aplikasyon krokisi, zemin etüdü ve ihtiyaç programını sözleşme tarihinde teslim eder ve her aşamayı [SAYI] gün içinde yazılı olarak onaylar; onayda geçen süre teslim sürelerine eklenir.

Madde 6 – Fikrî haklar

Proje, 5846 sayılı Kanun kapsamında eserdir; mimarın adının belirtilmesi dâhil manevi hakları saklıdır. Bedelin ödenmesiyle iş sahibi projeyi yalnızca bu parselde ve bir kez uygulama hakkını kazanır; başka arsada kullanım, tekrar uygulama ve esaslı değişiklik mimarın yazılı iznine ve ayrı bedele bağlıdır.

Madde 7 – Sorumluluk

Mimar hizmetini mesleki özenle verir; projedeki ayıplar bildirim üzerine ücretsiz giderilir. İmalat hataları ve diğer müelliflerin projeleri mimarın sorumluluğunda değildir.

Madde 8 – Cayma ve fesih

İş sahibi her aşamanın sonunda, tamamlanan aşamaların bedelini ve başlanmış aşamanın yapılan kısmını ödeyerek sözleşmeden çekilebilir. Ödeme [30] günden fazla gecikirse mimar hizmeti durdurabilir, ihtara rağmen ödenmezse sözleşmeyi feshedebilir.

Uyuşmazlıklarda [İL] mahkemeleri yetkilidir. Sözleşme iki nüsha düzenlenmiş ve imzalanmıştır.

[İL], [GG.AA.YYYY]

İŞ SAHİBİ: [AD SOYAD] – İmza: ____________________
MİMAR: [AD SOYAD] – Kaşe ve İmza: ____________________

Yasal dayanak: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu md. 470 ve devamı (eser sözleşmesi); 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu md. 2 (mimarlık tasarım ve projeleri eser sayılır) ve md. 52 (mali hakların devrinde yazılı şekil).

Adım adım nasıl doldurulur

  1. İhtiyaç programını (oda sayısı, metrekare, bütçe) yazılı verin; ön proje bu programa göre değerlendirilir.
  2. Tapu, imar durumu belgesi, aplikasyon krokisi ve zemin etüdünü sözleşmeyle birlikte mimara teslim edin.
  3. Aşamaları ve ücret paylarını Mimarlar Odası şartnamesindeki dağılıma yakın yazın; her aşama için teslim ve onay süresi belirleyin.
  4. Revizyon sayısını aşamaya göre yazın; onaylanmış aşamaya dönüşü ek ücrete bağlayın.
  5. Fikrî haklar maddesinde projenin yalnızca bu parselde ve bir kez uygulanacağını, mimarın adının ruhsat ve tanıtımlarda yer alacağını yazın.
  6. Her aşamanın teslimini tarihli tutanak veya e-posta onayıyla belgeleyin; ödemeleri bu onaylara bağlayın.

Sonradan sorun çıkaran hatalar

  • Ücreti tek kalem yazmak: ön projeden sonra vazgeçildiğinde ne ödeneceği belli olmaz.
  • Revizyonu sınırsız bırakmak: her değişiklik ücretsiz sayılır ve proje aylarca teslim edilemez.
  • Telif maddesini yazmamak: iş sahibi projeyi ikinci bir arsada kullanamaz, mimar da değişikliklere itiraz eder; iki taraf da belirsizlikte kalır.
  • Mimarın hazırlamadığı statik ve tesisat projelerinden mimarı sorumlu tutmak: bu projeler kendi müelliflerinin sorumluluğundadır.

Belgeyi tamamlamak için

Sık sorulan sorular

Mimari proje ücreti nasıl belirlenir?

Taraflar serbestçe anlaşır; Mimarlar Odası’nın her yıl yayımladığı en az bedel tarifesi, yapının sınıfına ve inşaat alanına göre hesaplanan bir alt sınır önerir ve sözleşmelerde referans alınır. Ücret genellikle aşamalara bölünür: ön proje, kesin proje, uygulama projesi ve detaylar için ayrı yüzdeler yazılır. Mimar serbest meslek makbuzu, şirketse fatura düzenler.

Projenin telif hakkı kime aittir?

Mimari proje Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’na göre eserdir ve eserde adının belirtilmesi ile değişikliği yasaklama gibi manevi haklar her zaman mimarda kalır. İş sahibi ücreti ödeyerek projeyi kural olarak yalnızca sözleşmedeki parselde ve bir kez uygulama hakkını alır; başka bir arsada kullanmak veya tekrar uygulamak için yazılı izin ve ayrı bedel gerekir. Mali hakların devri yazılı yapılmalı ve devredilen haklar tek tek sayılmalıdır.

Ruhsat alındıktan sonra projede değişiklik yapılabilir mi?

Yapılabilir; ancak ruhsat eki projedeki değişiklik için tadilat projesi hazırlanır ve belediyeden onay alınır. Bu proje kural olarak ilk müellif tarafından hazırlanır veya onun bilgisi dâhilinde yapılır; ruhsata aykırı imalat ise ruhsat iptaline ve yıkım kararına kadar gidebilir. Değişiklik ücretini sözleşmedeki revizyon maddesine göre ödeyin.

İş sahibi projeden vazgeçerse ne öder?

Eser sözleşmesinde iş sahibi, tamamlanan aşamaların bedelini ve başlanmış aşamanın o güne kadar yapılan kısmını ödeyerek her zaman sözleşmeden çekilebilir; mimarın bu nedenle uğradığı zarar da kanuna göre karşılanır. Sözleşmeye aşama sonunda cayma hakkı ve ödenecek tutar yazıldığında bu hesap tartışmasız olur.

Mimar inşaatı da denetler mi?

Proje sözleşmesi inşaatın denetimini kapsamaz. Mimarın uygulamayı projeye uygunluk bakımından izlemesi mesleki kontrollük hizmetidir ve ayrı bir sözleşmeyle ücretlendirilir; şantiyenin yönetimi şantiye şefine, kanuni denetim ise yapı denetim kuruluşuna aittir.

Bu sayfadaki örnekler yol gösterici metinlerdir, hukuki danışmanlık değildir. Süreler, tutarlar ve şartlar duruma göre değişir; yüksek tutarlı sözleşmelerde veya uyuşmazlık ihtimali olan durumlarda imzalamadan önce bir avukata danışın.