Gider pusulası örneği (vergiden muaf esnaftan alımlar için)

Gider pusulası, tüccar, serbest meslek erbabı veya defter tutan çiftçi gibi belge düzenleme yükümlülüğü olanların vergiden muaf esnaftan ya da vergi mükellefi olmayan kişilerden satın aldıkları mal veya yaptırdıkları iş için düzenleyip satıcıya imzalattıkları belgedir. Vergi Usul Kanunu’na göre iki nüsha düzenlenir, bir nüshası satıcıya verilir ve belge vergiden muaf esnaf tarafından verilmiş fatura hükmündedir. Ödemeden gerekiyorsa gelir vergisi stopajı kesilir ve muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle bildirilir.

Güncelleme:

Esnaf muaflığı belgesiyle çalışan, motorlu araç kullanmadan seyyar satış yapan ya da evinde ürettiği el işi ürünlerini satan kişiler fatura düzenlemez; onlardan alım yapan işletme gideri belgeleyebilmek için faturanın yerine gider pusulasını kendisi düzenler. Aynı belge, vergi mükellefi olmayan bir kişiden ikinci el eşya alınmasında veya bir kerelik bir işin yaptırılmasında da kullanılır. Ödemeden stopaj kesilip kesilmeyeceği ve oranı, satıcının durumuna ve alınanın mal mı hizmet mi olduğuna göre Gelir Vergisi Kanunu’nun tevkifat hükümleri ve Cumhurbaşkanı kararlarıyla belirlenir.

Aşağıdaki örnek kâğıt gider pusulasının tam metnidir: düzenleyen işletme ve satıcının bilgileri, malın veya işin cinsi, miktarı ve birim fiyatı, brüt tutar, kesilen stopaj, satıcıya ödenen net tutar, ödeme şekli ve satıcının imzası. Kâğıt gider pusulası seri ve sıra numaralı olmalıdır; bu yüzden metin anlaşmalı bir matbaada bastırılır veya cilt kullanılmadan önce notere onaylatılır. Belge e-Gider Pusulası olarak elektronik ortamda da düzenlenebilir; Gelir İdaresi Başkanlığının yazılı bildirim yaptığı mükellefler için bu zorunludur. Çiftçiden ürün alımında müstahsil makbuzu, kasadan verilen avans gibi iç ödemelerde ise bu ailedeki tediye makbuzu kullanılır.

Bu belge ne zaman kullanılır

  • Esnaf muaflığı belgesi olan bir kişiden mal satın alındığında veya ona bir iş yaptırıldığında.
  • Vergi mükellefi olmayan bir kişiden ikinci el eşya, hurda veya benzeri bir mal alındığında.
  • Fatura düzenleyemeyen bir kişiye bir defalık tamir, taşıma, temizlik veya el işi yaptırıldığında.
  • Evinde ürettiği ürünleri internetten satan ve esnaf muaflığından yararlanan kişiden alım yapıldığında.

Belgede mutlaka olması gerekenler

  • Düzenleyen işletmenin unvanı, adresi, vergi dairesi ve vergi numarası.
  • Belgenin seri ve sıra numarası ile düzenleme tarihi.
  • Satıcının veya işi yapanın adı soyadı, T.C. kimlik numarası ve adresi; varsa esnaf muaflığı belgesinin tarihi ve numarası.
  • Malın veya işin cinsi, miktarı, birim fiyatı ve tutarı.
  • Brüt tutar, stopaj oranı ve tutarı, satıcıya ödenen net tutar; net tutar ayrıca yazıyla.
  • Ödeme şekli: banka havalesi, nakit veya çek.
  • Satıcının imzası ile düzenleyen yetkilinin adı ve imzası.

Kopyalamaya hazır örnek

GİDER PUSULASI

Seri: [SERİ] – Sıra No: [SIRA NO] – Düzenleme tarihi: [GG.AA.YYYY]

DÜZENLEYEN (ALICI): [UNVAN], Adres: [ADRES], Vergi Dairesi / No: [VERGİ DAİRESİ] / [VERGİ NO]

İŞİ YAPAN / MALI SATAN: [AD SOYAD], T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO], Adres: [ADRES], Esnaf muaflığı belgesi: [TARİH VE NUMARA / YOKTUR]

1) [MALIN VEYA İŞİN CİNSİ] – Miktar: [MİKTAR] [BİRİM] – Birim fiyat: [TUTAR] TL – Tutar: [TUTAR] TL

2) [MALIN VEYA İŞİN CİNSİ] – Miktar: [MİKTAR] [BİRİM] – Birim fiyat: [TUTAR] TL – Tutar: [TUTAR] TL

Brüt toplam: [TUTAR] TL – Gelir vergisi stopajı (%[ORAN]): [TUTAR] TL – Satıcıya ödenen net tutar: [TUTAR] TL (Yalnız [TUTARIN YAZIYLA] Türk Lirası).

Ödeme şekli: [Banka havalesi, IBAN ve dekont tarihi / Nakit / Çek]. Kesilen stopaj, düzenleyen tarafından [AY/YIL] dönemi muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle beyan edilecektir.

Yukarıda cinsi, miktarı ve bedeli yazılı [malı sattığımı / işi yaptığımı] ve net tutarı eksiksiz aldığımı beyan ederim.

İşbu gider pusulası iki nüsha düzenlenmiş, bir nüshası satıcıya verilmiştir.

[İL], [GG.AA.YYYY]

MALI SATAN / İŞİ YAPAN: [AD SOYAD] – İmza: ____________________
DÜZENLEYEN: [UNVAN] – Yetkili: [AD SOYAD] – Kaşe ve İmza: ____________________
EK: Ödeme dekontu [banka ile ödemede]

Yasal dayanak: 213 sayılı Vergi Usul Kanunu md. 234 (gider pusulası).

Adım adım nasıl doldurulur

  1. Satıcının vergi mükellefi olup olmadığını öğrenin; mükellefse fatura düzenlemesini isteyin, esnaf muaflığından yararlanıyorsa belgesinin bir örneğini alın.
  2. Seri ve sıra numaralı, anlaşmalı matbaada bastırılmış veya notere onaylatılmış bir cilt kullanın; e-Gider Pusulası kapsamındaysanız belgeyi e-belge sisteminizden düzenleyin.
  3. Satıcının adını, T.C. kimlik numarasını ve adresini kimliğinden yazın; malın veya işin cinsini, miktarını ve birim fiyatını ayrıntılı girin.
  4. Gider pusulasını malın teslim edildiği veya işin yapıldığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde düzenleyin; bu süre içinde düzenlenmeyen gider pusulası hiç düzenlenmemiş sayılır.
  5. Stopaj gerekiyorsa oranı muhasebecinizle teyit edin, brüt tutardan kesip net tutarı ödeyin ve kesintiyi muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle bildirin.
  6. Ödemeyi mümkünse banka üzerinden yapın; belgeyi satıcıya imzalatıp bir nüshasını ona verin, diğerini dekontla birlikte saklayın.

Sonradan sorun çıkaran hatalar

  • Fatura düzenlemek zorunda olan bir satıcı için gider pusulası düzenlemek: harcama, vergi incelemesinde usulüne uygun bir belgeye dayanmamış sayılabilir.
  • Numarasız ve onaysız bir çıktıyı gider pusulası olarak kullanmak: belge şekil şartlarını taşımaz.
  • Stopaj gerekirken brüt tutarın tamamını satıcıya ödemek: vergiyi kesip ödeme sorumluluğu düzenleyende olduğundan eksik vergi ve ceza ona çıkar.
  • Satıcıya imzalatmamak veya nüshasını vermemek: belgenin geçerliliği ve ödemenin ispatı tartışmalı hâle gelir.

Belgeyi tamamlamak için

Sık sorulan sorular

Gider pusulasını kim düzenler?

Belgeyi satıcı değil alıcı düzenler: belge düzenleme ve saklama yükümlülüğü olan tüccar, serbest meslek erbabı veya defter tutan çiftçi bilgileri doldurur ve satıcıya imzalatır. Satıcı yalnızca bilgilerin doğruluğunu ve ödemeyi aldığını imzasıyla kabul eder; nüshalardan biri ona verilir.

Gider pusulasında stopaj oranı ne kadar?

Oran, satıcının esnaf muaflığından yararlanıp yararlanmadığına ve alımın mal mı hizmet mi olduğuna göre Gelir Vergisi Kanunu’nun tevkifat hükümleri ve Cumhurbaşkanı kararlarıyla belirlenir; kişinin kendi kullandığı eşyayı satması gibi bazı alımlarda stopaj gerekmeyebilir. Oranlar değişebildiği için belgeyi düzenlemeden önce muhasebecinizle teyit edin.

Gider pusulası ile müstahsil makbuzu arasındaki fark nedir?

Müstahsil makbuzu, defter tutmayan çiftçilerden satın alınan tarım ürünleri için düzenlenir; gider pusulası ise vergiden muaf esnaftan ve mükellef olmayan diğer kişilerden yapılan mal ve hizmet alımları içindir. Çiftçiden alınan ürün için gider pusulası düzenlemek yanlış belge kullanmak demektir.

Gider pusulası ne kadar süre saklanır?

Vergi Usul Kanunu’ndaki genel kurala göre belgeler, ilgili oldukları yılı izleyen takvim yılından başlayarak beş yıl saklanır. Düzenleyen işletme kendi nüshasını ödeme dekontuyla birlikte bu süre boyunca vergi incelemesinde gösterebilecek şekilde muhafaza etmelidir.

Bu sayfadaki örnekler yol gösterici metinlerdir, hukuki danışmanlık değildir. Süreler, tutarlar ve şartlar duruma göre değişir; yüksek tutarlı sözleşmelerde veya uyuşmazlık ihtimali olan durumlarda imzalamadan önce bir avukata danışın.