İkale sözleşmesi örneği (iş sözleşmesini anlaşarak sona erdirme)

İkale sözleşmesi, işçi ile işverenin iş sözleşmesini karşılıklı anlaşarak belirledikleri bir tarihte sona erdirdiği ve buna bağlı ödemeleri yazdığı sözleşmedir. Kanunda ayrıca düzenlenmez; Türk Borçlar Kanunu’nun genel hükümlerine ve Yargıtay içtihadına dayanır: teklif işverenden geldiyse işçiye yasal alacaklarının üstünde makul bir yarar sağlanması ve iradenin hata, aldatma veya korkutmayla sakatlanmamış olması aranır. İkaleyle ayrılan işçi kural olarak işsizlik ödeneği alamaz.

Güncelleme:

İşveren küçülürken veya bir yöneticiyle yollarını ayırırken tek taraflı fesih yerine ikale önerirse işe iade davası ve arabuluculuk riskini azaltır; işçi ise karşılığında kıdem ve ihbar tazminatının yanında birkaç aylık ücret tutarında ek ödeme, referans veya esnek bir ayrılış tarihi ister. Yargıtay, işverenin teklifiyle yapılan ikalede yalnızca kanuni tazminatların ödenmesini yeterli görmez; işçinin imzayla elde ettiği ek bir menfaat, yani makul yarar arar. Makul yarar yoksa ikale geçersiz sayılabilir ve ayrılış işverenin feshi gibi değerlendirilebilir.

Aşağıdaki örnek bu ölçütlere göre yazılmıştır: teklifin kimden geldiği, sona erme tarihi, kıdem ve ihbar tazminatı, kullanılmamış yıllık izin ücreti, ek ödeme, ödeme tarihi ve hesap, SGK bildirimi ve iade edilecek zimmetler. Metne genel bir ibra kaydı konmamıştır, çünkü Türk Borçlar Kanunu işçinin ibrasını sözleşmenin sona ermesinden en az bir ay sonra yapılmasına, alacağın türü ve miktarının yazılmasına ve ödemenin tam ve banka aracılığıyla yapılmasına bağlar. Hizmet veya tedarik gibi iş sözleşmesi dışındaki sözleşmeleri anlaşarak bitirmek için protokoller arasındaki sözleşme fesih protokolü daha uygundur.

Bu belge ne zaman kullanılır

  • İşverenin küçülme, yeniden yapılanma veya pozisyon kaldırma nedeniyle çalışanla anlaşarak yollarını ayırmak istemesinde.
  • Çalışanın yeni bir işe geçmek için bildirim süresini beklemeden ve belirli haklarını alarak ayrılmak istemesinde.
  • Bir yöneticinin sözleşmesinin dava ve arabuluculuk süreci yerine ek ödemeyle sona erdirilmesinde.
  • Belirli süreli bir iş sözleşmesinin süresi dolmadan iki tarafın anlaşmasıyla bitirilmesinde.

Belgede mutlaka olması gerekenler

  • Tarafların bilgileri, işçinin işe giriş tarihi, görevi ve son brüt ücreti.
  • Ayrılış teklifinin hangi taraftan geldiği ve tarihi.
  • İş sözleşmesinin sona ereceği tarih ve son çalışma günü.
  • Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve kullanılmamış yıllık izin ücretinin tutarları.
  • Makul yarar niteliğindeki ek ödemenin brüt veya net tutarı.
  • Ödeme tarihi, işçinin banka hesabı ve gecikmede uygulanacak faiz.
  • SGK işten ayrılış bildirimi, çalışma belgesi ve iade edilecek zimmetler.
  • İşçinin metni okuyup düşünerek, serbest iradesiyle imzaladığı ve bir nüsha aldığı kaydı.

Kopyalamaya hazır örnek

İKALE SÖZLEŞMESİ

İŞVEREN: [UNVAN], Adres: [ADRES], SGK İşyeri Sicil No: [SİCİL NO]

İŞÇİ: [AD SOYAD], T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO], Adres: [ADRES], İşe giriş: [GG.AA.YYYY], Görevi: [GÖREV], Son brüt ücreti: [TUTAR] TL

Madde 1 – Konu ve teklif

Taraflar arasındaki [GG.AA.YYYY] başlangıç tarihli iş sözleşmesinin sona erdirilmesi [işveren / işçi] tarafından [GG.AA.YYYY] tarihinde yazılı olarak teklif edilmiş, diğer tarafça bu sözleşmeyle kabul edilmiştir.

Madde 2 – Sona erme tarihi

İş sözleşmesi [GG.AA.YYYY] tarihi itibarıyla karşılıklı anlaşmayla sona erer; işçinin son çalışma günü bu tarihtir ve bildirim süresi beklenmez.

Madde 3 – Yasal ödemeler

İşveren işçiye brüt [TUTAR] TL kıdem tazminatı, brüt [TUTAR] TL ihbar tazminatı, [SAYI] günlük kullanılmamış yıllık izin için brüt [TUTAR] TL ve son ayın ücretini öder. Yasal kesintilerden sonraki net tutarlar ekli hesap tablosunda gösterilmiştir.

Madde 4 – Ek ödeme

İşveren, işçinin bu sözleşmeyi kabul etmesi karşılığında yasal alacaklarına ek olarak [SAYI] aylık brüt ücret tutarında, toplam brüt [TUTAR] TL (Yalnız [TUTARIN YAZIYLA] Türk Lirası) ek ödeme yapar.

Madde 5 – Ödeme şekli

Tüm ödemeler en geç [GG.AA.YYYY] tarihinde işçinin [BANKA] nezdindeki [IBAN] numaralı hesabına yapılır. Gecikmede kıdem tazminatı için mevduata uygulanan en yüksek faiz, diğer alacaklar için yasal faiz işler.

Madde 6 – SGK ve belgeler

İşveren işten ayrılış bildirgesini kanuni süresinde ve ayrılışın gerçek nedenine uygun kodla verir; çalışma belgesini son çalışma gününde teslim eder. İşçi zimmetindeki [BİLGİSAYAR, TELEFON, GİRİŞ KARTI] eşyalarını aynı gün tutanakla iade eder.

Madde 7 – Bilgilendirme ve saklı haklar

İşçi, sözleşmenin kendi kabulüyle sona ermesi nedeniyle kural olarak işsizlik ödeneği alamayacağının kendisine açıklandığını kabul eder. Bu sözleşme, burada sayılmayan alacaklar bakımından ibra niteliği taşımaz.

Madde 8 – İrade

İşçi bu metni imzadan [SAYI] gün önce aldığını, okuyup anlayarak ve hiçbir baskı altında kalmadan serbest iradesiyle imzaladığını beyan eder.

İşbu sözleşme 8 maddeden ibaret olup iki nüsha düzenlenmiş, birer nüshası taraflara verilmiştir.

[İL], [GG.AA.YYYY]

İŞVEREN / YETKİLİ: [UNVAN, AD SOYAD] – Kaşe ve İmza: ____________________
İŞÇİ: [AD SOYAD] – İmza: ____________________
EK: Kıdem, ihbar, izin ve ek ödeme hesap tablosu

Yasal dayanak: Kanunda ayrıca düzenlenmez: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun genel hükümleri ve Yargıtay içtihadı; işçinin ibrası için 6098 sayılı TBK md. 420.

Adım adım nasıl doldurulur

  1. Teklifin kimden geldiğini belirleyip yazılı hâle getirin; işverenden geldiyse yasal tazminatların üstünde bir ek ödeme veya somut bir menfaat planlayın.
  2. Kıdem ve ihbar tazminatını, kullanılmamış izni ve son ay ücretini bordro birimiyle hesaplayın; ek ödemenin brüt mü net mi olduğunu yazın.
  3. Metni imzadan birkaç gün önce çalışana verin; isterse bir avukata veya sendikaya danışabilsin.
  4. Ödemeleri sözleşmede yazan tarihte ve banka aracılığıyla yapın, dekontları saklayın.
  5. SGK işten ayrılış bildirgesini ayrılıştan itibaren on gün içinde, ayrılışın gerçek nedenine uygun kodla verin.
  6. Ayrıca ibra gerekiyorsa ayrılıştan en az bir ay sonra, alacak türlerini ve tutarlarını gösteren ayrı bir ibraname düzenleyin.

Sonradan sorun çıkaran hatalar

  • İşverenin teklifiyle yapılan ikalede yalnızca kanuni tazminatları ödemek: makul yarar bulunmadığı için ikale geçersiz sayılabilir.
  • Çalışanı “imzalamazsan tazminatsız çıkarırız” gibi sözlerle baskı altında imzalatmak: irade sakatlığı nedeniyle sözleşmenin iptali istenebilir.
  • Ayrılışı işsizlik ödeneği alınabilecek bir fesih koduyla bildirmek: gerçeğe aykırı bildirim idari para cezası ve yersiz ödenen tutarların geri istenmesi riskini doğurur.
  • İkale metnine geçmiş tüm alacaklardan vazgeçildiğini yazan genel bir ibra koymak: kanundaki şartlar oluşmadığı için bu kayıt hükümsüzdür.

Belgeyi tamamlamak için

Sık sorulan sorular

İkale ile ayrılan işçi işsizlik maaşı alabilir mi?

İşsizlik ödeneği, işini kendi isteği ve kusuru dışında kaybedenlere bağlanmıştır; ikalede ayrılış işçinin kabulüyle gerçekleştiği için işçi kural olarak ödenek alamaz. İŞKUR başvuruda işverenin bildirdiği çıkış nedenine bakar; ikaleyi işveren feshi gibi göstermek gerçeğe aykırı bir bildirimdir ve yaptırım doğurur.

İkalede kıdem tazminatı ödenir mi?

Kanun karşılıklı anlaşmayla sona ermede kıdem tazminatını zorunlu tutmaz. Ancak işverenin teklifiyle yapılan ikalede Yargıtay, işçinin bu anlaşmayla elde ettiği yararı değerlendirirken kıdem ve ihbar tazminatına ek bir ödeme arar; uygulamada bu tazminatlar tam ödenir ve üzerine birkaç aylık ücret eklenir.

Makul yarar ne kadar olmalı?

Kanunda bir tutar yoktur; Yargıtay somut olayın özelliklerine, işçinin kıdemine ve ayrılığın ona etkisine bakar. Yasal tazminatlara ek olarak birkaç aylık ücret ödenmesi sık görülür; belirleyici olan, işçinin imzayla elde ettiği yararın gerçek ve makul olmasıdır.

İkale imzalandıktan sonra işe iade davası açılabilir mi?

Geçerli bir ikaleyle sona eren sözleşmede işverenin feshi bulunmadığından işe iade yolu kapalıdır. İşçi iradesinin baskı, hata veya aldatmayla sakatlandığını ya da makul yarar bulunmadığını arabuluculuk ve dava yoluyla ileri sürebilir; mahkeme ikaleyi geçersiz bulursa ayrılış işverenin feshi gibi değerlendirilir.

Bu sayfadaki örnekler yol gösterici metinlerdir, hukuki danışmanlık değildir. Süreler, tutarlar ve şartlar duruma göre değişir; yüksek tutarlı sözleşmelerde veya uyuşmazlık ihtimali olan durumlarda imzalamadan önce bir avukata danışın.